Anazitisi Nosokomeia Thessalonikis Epikoinwnia Thessgiatro
Eggrafi Melwn  Oroi Xrisis Thessgiatro  Oroi Xrisis

Καρκίνος τραχήλου της μήτρας - Ποιες θεραπείες υπάρχουν σήμερα

 

Η τεκμηριωμένη γνώση ότι η λοίμωξη από τον ιό HPV αποτελεί το σημαντικότερο παράγοντα κινδύνου για ανάπτυξη καρκίνου τραχήλου της μήτρας οδήγησε την επιστημονική έρευνα στην ανακάλυψη ενός εμβολίου το οποίο προστατεύει έναντι των υποτύπων 6, 11, 16 και 18 του HPV, που ευθύνονται για το 80% των καρκίνων τραχήλου της μήτρας. Ο εμβολιασμός συστήνεται να γίνεται σε κορίτσια και νεαρές γυναίκες ηλικίας 9-26 ετών πριν την έναρξη σεξουαλικών επαφών. Για να αντιληφθούμε τη σημασία του εμβολιασμού και την σχέση με τον ιό HPV, στις ΗΠΑ το 25% των ηλικιών 14-19 έχει προσβληθεί από τον ιό, ενώ το ποσοστό εκτινάσσεται στο 45% των ηλικιών 20-24. Θα πρέπει να τονισθεί ότι ο εμβολιασμός δεν προφυλάσσει έναντι όλων των υποτύπων του ιού HPV, και δεν συνεπάγεται αλλαγή στις ισχύουσες κατευθυντήριες οδηγίες για γυναικολογική εξέταση και Τεστ Παπανικολάου ανά έτος, αφού με τον τρόπο αυτό διαγιγνώσκονται και αντιμετωπίζονται έγκαιρα οι πιθανές αλλοιώσεις. Επίσης υπενθυμίζεται ότι η χρήση προφυλακτικού επιβάλλεται όχι μόνο έναντι του HPV αλλά και άλλων σεξουαλικά μεταδιδομένων νοσημάτων. 

Σύγχρονες θεραπείες

Οι θεραπευτικές επιλογές εξαρτώνται κυρίως από το στάδιο της νόσου (το μέγεθος του όγκου, το βάθος διήθησης, την εξάπλωση της νόσου σε γειτονικά ή άλλα όργανα του σώματος). Οι θεραπευτικές μέθοδοι περιλαμβάνουν την χειρουργική την ακτινοθεραπεία και τη χημειοθεραπεία.
 
Προκαρκινικές βλάβες και καρκίνος τραχήλου μήτρας insitu:
 
Αυτές οι βλάβες είναι πολύ πρώιμες και δεν έχουν γίνει ακόμα διηθητικός καρκίνος. Μπορεί να θεραπευτούν οριστικά με διάφορες τεχνικές και με διατήρηση της μήτρας. Αυτές οι τεχνικές περιλαμβάνουν
 
- Laser εξάχνωση: Με τη μέθοδο αυτή μία δέσμη μονοχρωματικού φωτός καταστρέφει τα καρκινικά κύτταρα.
- Loop εκτομή:Με τη μέθοδο αυτή ηλεκτρικό ρεύμα διοχετεύεται μέσω ενός λεπτού ηλεκτροφόρου σύρματος και αφαιρείται η αλλοίωση.
- Κωνοειδής εκτομή:Στην  περίπτωση αυτή πραγματοποιείται μια ευρύτερη εκτομή ιστού κωνοειδούς σχήματος, που περιλαμβάνει και την αλλοίωση.
 
 
Πρώιμος καρκίνος τραχήλου μήτρας (Στάδια Ι-ΙΙΑ):
 
Στις περιπτώσεις αυτές όπου η βλάβη δεν εκτείνεται πέραν του οργάνου της μήτρας, η αφαίρεση της μήτρας (υστερεκτομή) με τον ιστό που την περιβάλλει σε κάποιες περιπτώσεις, αποτελεί συχνά τη μόνη θεραπευτική παρέμβαση. Οι πυελικοί λεμφαδένες αφαιρούνται επίσης και εξετάζονται για πιθανή ύπαρξη καρκινικών κυττάρων. Εάν υπάρχουν παράγοντες κινδύνου (διήθηση λεμφαδένων, διήθηση λεμφαγγείων, ή διήθηση των ιστών που περιβάλλουν την μήτρα) τότε η υστερεκτομή θα πρέπει να ακολουθείται από ακτινοθεραπεία και χημειοθεραπεία.
 
Τοπικά προχωρημένος καρκίνος τραχήλου μήτρας (Στάδια ΙΙΒ-IVA):
 
Στις περιπτώσεις εκείνες όπου η νόσος εκτείνεται πέραν των ορίων της μήτρας, στους γειτονικούς ιστούς, η  χειρουργική δεν αποτελεί επαρκή αντιμετώπιση. Βασισμένοι στα αποτελέσματα μεγάλων κλινικών μελετών η ακτινοθεραπεία αποτελεί την κύρια θεραπευτική προσέγγιση στον τοπικά προχωρημένο καρκίνο τραχήλου της μήτρας και χορηγείται ως συνδυασμός εξωτερικής ακτινοθεραπεία και βραχυθεραπείας (βλέπε παρακάτω). Επιπλέον, προκειμένου να ενισχυθούν τα αποτελέσματα της ακτινοθεραπείας, χορηγείται σε εβδομαδιαία βάση ακτινοευαισθητοποιός χημειοθεραπεία (πλατινούχα σκευάσματα).
 
Καρκίνος τραχήλου μήτρας σταδίων IVB και υποτροπή:
 
Στις περιπτώσεις αυτές, όπου η νόσος εκτείνεται σε απομακρυσμένα όργανα (π.χ. πνεύμονες, ήπαρ) οι θεραπευτικές επιλογές έχουν στόχο να ανακουφίσουν τις ασθενείς από τα συμπτώματα της νόσου, με στόχο να βελτιωθεί η ποιότητα ζωής και όπου είναι εφικτό να επιμηκυνθεί η επιβίωση των ασθενών. Η χημειοθεραπεία αποτελεί την πρώτη θεραπευτική επιλογή. Όταν η νόσος υποτροπιάζει στην πύελο η θεραπεία εξατομικεύεται και μπορεί να περιλαμβάνει τη χειρουργική, την ακτινοθεραπεία ή την ενδοιστική βραχυθεραπεία, αναλόγως αν έχουν σαν στόχο την πλήρη θεραπέια ή την ανακούφιση των συμπτωμάτων (άλγος, επαπειλούμενα συρίγγια, κλπ).
 
 
Ακτινοθεραπεία
 
Οι Ακτινοθεραπευτές Ογκολόγοι χρησιμοποιούν την ακτινοβολία για να θεραπεύσουν τον καρκίνο, για να ελέγξουν την αύξηση του όγκου αλλά και για να ανακουφίσουν κάποια συμπτώματα όπως ο πόνος. Η ακτινοβολία δρα στο εσωτερικό των καρκινικών κυττάρων καταστρέφοντάς την ικανότητά τους για πολλαπλασιασμό. Τα κύτταρα αυτά όταν πεθαίνουν απομακρύνονται φυσιολογικά από τον ίδιο τον οργανισμό. Τα υγιή κύτταρα επηρεάζονται και αυτά από την ακτινοβολία αλλά σε αντίθεση με τα καρκινικά έχουν την ικανότητα να επιδιορθώνουν τις βλάβες που έχουν υποστεί.
 
Εξωτερική Ακτινοθεραπεία (External Beam Radiotherapy-EBRT)
 
Η εξωτερική ακτινοθεραπεία πραγματοποιείται με μια σειρά καθημερινών επισκέψεών σε εξωτερική βάση (χωρίς νοσηλεία). Στην εξωτερική ακτινοθεραπεία χρησιμοποιούνται ακτίνες Χ (φωτόνια) υψηλής ενέργειας. Οι ακτίνες παράγονται από ένα μηχάνημα το οποίο ονομάζεται γραμμικός επιταχυντής και βρίσκεται σε απόσταση από το σώμα του ασθενή. Η τρισδιάστατη σύμμορφος ακτινοθεραπεία (Three Dimensional Conformal Radiotherapy - 3D-CRT) είναι η πιο συχνά χρησιμοποιούμενη τεχνική εξωτερικής ακτινοθεραπείας, ενώ η ακτινοθεραπεία διαμορφούμενης έντασης  (Intensity Modulated Radiotherapy – IMRT), μια βελτιωμένη εκδοχή της 3D-CRT που επικεντρώνει τη δόση στο στόχο, αποφεύγοντας του φυσιολογικούς ιστούς, κερδίζει συνεχώς έδαφος τα τελευταία χρόνια. Η εφαρμογή της IMRT έκανε απαραίτητη τη χρησιμοποίηση ολοένα πιο σύγχρονων και μεγαλύτερης ακρίβειας συστημάτων απεικόνισης του ακτινοβολούμενου στόχου πριν από την εκάστοτε συνεδρία ακτινοθεραπείας (Ακτινοθεραπεία υπό απεικονιστική καθοδήγηση – Image Guided Radiotherapy – IGRT).Οι σύγχρονες τεχνικές ακτινοθεραπείας έχουν πετύχει να μειώσουν στο ελάχιστο τις παρενέργειες. Η επικέντρωση των υψηλών δόσεων στο στόχο με τη μεγαλύτερη δυνατή αποφυγή των φυσιολογικών οργάνων, χάριν στην IMRT, αλλά και η ασφάλεια ότι οι δόσεις αυτές πετυχαίνουν με απόλυτη ακρίβεια το στόχο αυτό, χάριν στην IGRT, έχουν καταστήσει την ακτινοθεραπεία ως μια εξαιρετικά ασφαλή μέθοδο θεραπείας. 
 
 
Οι πιο σύγχρονες ακτινοθεραπευτικές τεχνικές για τη θεραπεία του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας, περιλαμβανουν:
 
- Τρισδιάστατη σύμμορφος ακτινοθεραπεία (Three Dimensional Conformal Radiotherapy - 3D-CRT)
- Ακτινοθεραπεία διαμορφούμενης έντασης  (Intensity Modulated Radiotherapy – IMRT)
- Ακτινοθεραπεία υπό απεικονιστική καθοδήγηση (Image Guided Radiotherapy – IGRT
- Δυνατότητα σύντηξης (fusion) των εικόνων της αξονικής τομογραφίας σχεδιασμού με εικόνες μαγνητικής τομογραφίας (MRI)
- Δυνατότητα σύντηξης (fusion) των εικόνων της αξονικής τομογραφίας σχεδιασμού με εικόνες μαγνητικής φασματοσκοπίας ή PET-CT
 
 
Παρενέργειες
 
Οι ασθενείς με καρκίνο τραχήλου της μήτρας που θεραπεύονται με ακτινοβολία συνήθως υποβάλλονται ταυτόχρονα σε ακτινοευαισθητοποιό χημειοθεραπεία. Οι παρενέργειες που πιθανόν να εμφανιστούν στην κοιλιακή χώρα κατά τη διάρκεια της θεραπείας οφείλονται  στην ακτινοθεραπεία, ενώ οι υπόλοιπες (συστηματικές) οφείλονται στη χημειοθεραπεία.
 
Οι συχνότερες παρενέργειες που οφείλονται στην ακτινοθεραπεία περιλαμβάνουν διαρροϊκά επεισόδια, κοιλιακές κράμπες, συχνοουρία, αίσθημα καύσου (τσούξιμο) στην ούρηση, δερματικό ερεθισμό, ναυτία και αίσθημα κόπωσης. Τα συμπτώματα αυτά είναι προσωρινά και σταδιακά αποκαθίστανται μέσα σε λίγες εβδομάδες μετά το τέλος της θεραπείας.
 
Οι παρενέργειες της χημειοθεραπείας εξαρτώνται από το είδος των φαρμακευτικών σκευασμάτων που θα χρησιμοποιηθούν και θα τις συζητήσετε με τον παθολόγο ογκολόγο σας. Οι θεραπείες αυτές μπορεί να επηρεάσουν την ικανότητά σας για τεκνοποίηση και θα πρέπει να συζητήσετε για αυτό με τον γιατρό σας. Οι παρενέργειες δεν είναι ίδιες για όλους τους ασθενείς και πολλές από αυτές μπορεί να ελεγχθούν με φαρμακευτική αγωγή ή αλλαγές στην δίαιτά σας.
 
Να θυμάστε ότι η ασθενής που υποβάλλεται σε ακτινοθεραπεία, δεν ακτινοβολεί η ίδια, και επομένως όσα άτομα έρχονται σε επαφή μαζί της, είναι απολύτως ασφαλή, ακόμα και έγκυες γυναίκες ή μικρά παιδιά.
 
Φροντίστε τον εαυτό σας κατά τη διάρκεια της θεραπείας
 
Όταν ένας ασθενής υποβάλλεται σε αντικαρκινικές θεραπείες δοκιμάζεται σωματικά και ψυχικά. Φροντίστε τον εαυτό σας! Να ξεκουράζεστε επαρκώς, ακολουθείτε τις ιατρικές οδηγίες, τρώτε ισορροπημένα, φροντίζετε το δέρμα στην περιοχή που ακτινοβολείστε, ζητάτε βοήθεια και υποστήριξη από την οικογένεια τους φίλους σας αλλά και από ομάδες υποστήριξης ασθενών με καρκίνο.
 
 
Κατανοώντας τη Βραχυθεραπεία
 
Η ετυμολογία της λέξης βραχυθεραπεία (βραχύς = κοντός), αναφέρεται στην εγγύτητα της τοποθέτησης των πηγών ακτινοβόλησης, δηλαδή στο εσωτερικό ή πολύ κοντά στον όγκο. Πρόκειται δηλαδή για μια μέθοδο όπου η ακτινοβόληση γίνεται «εκ των έσω» και αυτό τη διαφοροποιεί από την εξωτερική ακτινοθεραπεία, η οποία είναι  περισσότερο γνωστή στο ευρύ κοινό, όπου η πηγή ακτινοβόλησης βρίσκεται έξω από το σώμα του ασθενούς.
 
Σήμερα η βραχυθεραπεία αντιπροσωπεύει μια αποτελεσματική θεραπευτική προσέγγιση για πολλούς τύπους καρκίνου. Τα θεραπευτικά αποτελέσματα της βραχυθεραπείας αποδείχτηκαν είτε συγκρίσιμα με αυτά της χειρουργικής και της εξωτερικής ακτινοθεραπείας, είτε βελτιωμένα όταν χρησιμοποιείται σε συνδυασμό με αυτές. Το μεγαλύτερο πλεονέκτημα της όμως είναι η μικρή συχνότητα εμφάνισης σημαντικών παρενεργειών.
 
Η βραχυθεραπεία αποτελεί εδώ και πολλά χρόνια αναντικατάστατο κομμάτι της θεραπείας του γυναικολογικού καρκίνου και ιδιαίτερα του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας. Ένα σημαντικό πρόβλημα με τη συμβατική βραχυθεραπεία του τραχήλου της μήτρας είναι η αδυναμία χορήγησης επαρκούς δόσης στα παραμήτρια, με αποτέλεσμα όσο μεγαλύτερη είναι η επέκταση του όγκου σε αυτή την περιοχή τόσο πιο πολύ να υποδοσιάζεται. Με κλασσικές μεθόδους ακτινοθεραπείας τα κλινικά αποτελέσματα για τον τοπικό έλεγχο των γυναικολογικών καρκίνων στα στάδια ΙΙΒ–ΙVΑ ήταν 30-80% εξαρτώμενα από το μέγεθος των όγκων.
 
Τα τελευταία χρόνια με κέντρα αναφοράς την πανεπιστημιακή κλινική της Βιέννης  και το Ιnstitute Gustave Roussy στο Παρίσι αναπτύχθηκε μία μέθοδος βασιζόμενη στην ενδοϊστική βραχυθεραπεία, κατά την οποία τοποθετούνται καθετήρες εντός της περιοχής των παραμητρίων, όπου τυχόν επεκτείνεται ο όγκος. Για τη συστηματική διεξαγωγή της μεθόδου έχουν δημοσιευτεί συστάσεις της Ευρωπαϊκής ακτινοθεραπευτικής εταιρείας και πιο συγκεκριμένα της “GYN GEC ESTRO Working Group”. Με την ενδοϊστική βραχυθεραπεία εμφυτεύονται λεπτοί καθετήρες στην περιοχή ενδιαφέροντος, κατά τέτοιο τρόπο ώστε οι καθετήρες να περιχαρακώνουν την περιοχή που θέλουμε να ακτινοβολήσουμε. Η χορήγηση της ακτινοβολίας γίνεται στοχευμένα και με απόλυτη ακρίβεια χωρίς να επιβαρύνονται πέραν του επιτρεπτού οι υγιείς ιστοί, ενώ έχουμε πλήρη κάλυψη του όγκου ανεξάρτητα από το σχήμα και το μέγεθός του.
 
Τα τελευταία χρόνια η ενσωμάτωση στο σχεδιασμό της βραχυθεραπείας  βελτιωμένων απεικονιστικών μεθόδων (μαγνητική τομογραφία – MRI) έδωσε τεράστια ώθηση χάρη στη λεπτομερή τρισδιάστατη (3D) πολυτομική απεικόνιση της τοπογραφίας της πυέλου και του όγκου. Πρόκειται, επίσης, για μια δυναμική διαδικασία με την οποία μπορούμε να παρακολουθήσουμε την ανταπόκριση του όγκου στην ακτινοβολία με την πάροδο του χρόνου (4D). Αυτό μεταφράζεται σε καλύτερη κάλυψη του όγκου με τη μέγιστη δυνατή προστασία των  υγιών ιστών.
 
Τα υπάρχοντα βιβλιογραφικά δεδομένα δείχνουν ότι με την συστηματική χρήση της “τετραδιάστατης (4D)  βραχυθεραπείας υπό απεικονιστική καθοδήγηση με MRI” τα ποσοστά τοπικού ελέγχου κυμαίνονται μεταξύ 85-100% , ανάλογα με την έκταση της νόσου. Το ποσοστό σοβαρών (Grade 3-4) απώτερων παρενεργειών εκ του γαστρεντερικού και ουροποιητικού συστήματος δεν ξεπερνούν συνολικά το 5%.
 
Τα τελευταία χρόνια χρησιμοποιούνται στην Ογκολογία, όροι όπως στοχευμένες ή στοχεύουσες θεραπείες που συνήθως αναφέρονται σε φάρμακα που δρουν στα καρκινικά κύτταρα. Στην εποχή της εξατομίκευσης της θεραπείας των ογκολογικών ασθενών θα πρέπει να υπογραμμισθεί ότι η βραχυθεραπεία αποτελεί την κατ’εξοχήν στοχευμένη θεραπεία δρώντας στο εσωτερικό του όγκου.
 
 
Κάντε Like στη σελίδα μας στο Facebook 
για να ενημερώνεστε καθημερινά για ιατρικά θέματα
 
Read 69 times

Related items

Bookmark and Share

Βρείτε Γιατρό

Translate this article:

Eggrafi giatroi Logo

THESSGIATRO BEST BUTTON 01

THESSGIATRO BEST BUTTON 03

THESSGIATRO BEST BUTTON 04

THESSGIATRO BEST BUTTON 06

Facebook

Hlektroniki Syntagografisi 01

Leksiko Iatrikwn Orwn

Giatroi Xwris Synora Banner 01

Giatroi Xwris Synora Banner 02