Anazitisi Nosokomeia Thessalonikis Epikoinwnia Thessgiatro
Eggrafi Melwn  Oroi Xrisis Thessgiatro  Oroi Xrisis

Νοσοκομείο Γ. Γεννηματάς:100 χρόνια ιστορία στη Θεσσαλονίκη

 
Gennimatas Nosokomeio Istoria 000α
 
Βρίσκεται στη γωνία Αγίου Δημητρίου με Εθνικής Αμύνης απέναντι ακριβώς από την ΦΜΣ του ΑΠΘ και τα ιστορικά Νεκροταφεία της Ευαγγελίστριας. “Νοσοκομείο Ερυθρού Σταυρού”, “Γ’ Στρατιωτικό Νοσοκομείο”, “Κεντρικό Νοσοκομείο Προσφύγων”, “Κεντρικόν”. Το σημερινό Νοσοσκομείο Γ. Γεννηματάς πριν την ανέγερση του Πανεπιστημίου ήταν τοποθετημένο στην περίοπτη αυτή θέση με θέα στη Νεκρόπολη της Θεσσαλονίκης αφού στη θέση του πανεπιστημιακού Campus χωροθετούνταν και τα εβραϊκά κοιμητήρια μέχρι την δεκαετία του 30. Φέτος κλείνει τα 100 χρόνια από την ίδρυσή του.
 
Εικόνες: Άγγελος Τσεκούρας
 
 

Η ιστορία

Tο κτίριο κτισμένο σε  σχήμα Π. χρονολογείται από το 1880 και χτίστηκε για να φιλοξενήσει τις εγκαταστάσεις της έφιππης Οθωμανικής Σχολής Χωροφυλακής. Περιελάμβανε ένα κεντρικό κτίριο και δύο πλάγιες πτέρυγες, που άφηναν μεταξύ τους μια μεγάλη αυλή για να εξυπηρετεί τις ανάγκες της εφίππου τότε χωροφυλακής. Στο ισόγειο βρίσκονταν οι στάβλοι. Μετά από αίτημα του συνδέσμου Κυριών Εθνικής Αμύνης ( σύζυγοι της Τριανδρίας Βενιζέλου, Δαγκλή, Κουντουριώτη) το τοπικό συμβούλιο του Ε.Ε.Σ. κάνει δεκτή την πρόταση για συνεργασία και την 27 η Οκτωβρίου 1916 δημοσιεύεται το επίσημο διάταγμα περί ιδρύσεως Γ΄ Στρατιωτικού Νοσοκομείου με την επωνυμία “Νοσοκομείο Ερυθρού Σταυρού” δυναμικότητας 400 περίπου κλινών. Στον εξοπλισμό του συνέβαλαν ο Βρετανικός και ο Ελληνικός και Γαλλικός Ερυθρός Σταυρός. Το νοσοκομείο αναπτυσσόταν στο κτίριο αλλά και σε σκηνές τοποθετημένες στην γύρω περιοχή.
 
Gennimatas Nosokomeio Istoria 001
 
Το 1919 μετά από συνεννόηση του ΕΕΣ και του Υπουργείου Υγειονομίας παραδόθηκε στην στρατιωτική υγειονομική υπηρεσία και λειτούργησε ως στρατιωτικό νοσοκομείο. Από το 1922 ανακαινίστηκε και εξοπλίστηκε με δαπάνες της Έλενας Βενιζέλου και του ζεύγους Εμμανουήλ και Βιργινίας Τσουδερού και το 1923 εγκαινιάζεται 13.02.1923 ως “Κεντρικό Νοσοκομείο Προσφύγων” για να προσφέρει περίθαλψη στους πρόσφυγες της Μικρασιατικής καταστροφής. Διαθέτει τότε 220 κλίνες.
 
Gennimatas Nosokomeio Istoria 000
 
Οι Θεσσαλονικείς τις νεότερες δεκαετίες το αποκαλούσαν απλώς “Το Κεντρικό”. Το 1941 το κτίριο επιτάσσεται από τα γερμανικά στρατεύματα κατοχής και το Νοσοκομείο μεταφέρεται στην Καλαμαριά και στεγάζεται στο ίδρυμα Αλητόπαιδος, τη μετέπειτα Τεχνική Σχολή Αριστοτέλης, που σήμερα χρησιμοποιείται για τις ανάγκες των Κ.Α.Π.Η. και παιδικής χαράς. Σ’ αυτό στεγάστηκαν τότε όλες οι κλινικές του νοσοκομείου, κρατικές και πανεπιστημιακές, μέχρι το 1945.
 
Gennimatas Nosokomeio Istoria 002
 
Gennimatas Nosokomeio Istoria 004β
 
 
Μετά την αποχώρηση των Γερμανών, το 1945, το νοσοκομείο επανέρχεται στο παλαιό κτίριο και προσπαθεί να λειτουργήσει κανονικότερα. Οι συνθήκες όμως  είναι πολύ δύσκολες. Κύριος λόγος οι ελλείψεις, εργαλείων, κλινών και διαγνωστικών μέσων.
 
Εξυπηρετούνται την περίοδο αυτή, 1945-1950, όχι μόνον οι κάτοικοι της Θεσσαλονίκης, αλλά ολόκληρης της Μακεδονίας και της Θράκης.  Η πείνα, η άθλια διαβίωση και η δύσκολη μεταφορά των ασθενών δυσχεραίνουν ακόμη περισσότερο την κατάσταση.
 
Το 1951 κατασκευάζεται περιμετρική πτέρυγα μέσα στην αυλή για τη δημιουργία απαραίτητων χώρων.Το 1974 προστίθεται νέα πτέρυγα, η οποία έλυσε πολλά προβλήματα χώρου.
 
Gennimatas Nosokomeio Istoria 004
 
Το 1978 στον μεγάλο σεισμό το Νοσοκομείο παθαίνει σοβαρές ζημιές και αναστέλλεται η λειτουργία του. Μετά τις απαραίτητες επιδιορθώσεις επαναλειτουργεί το 1980 τμηματικά. Το 1984 παραχωρείται από το Διοικητικό Συμβούλιο της Ανωτέρας σχολής Αδελφών νοσοκόμων οικόπεδο 700 τ.μ. που γειτονεύει με το Νοσοκομείο και κτίζονται τα τακτικά εξωτερικά ιατρεία του. Δύο χρόνια αργότερα δωρίζεται και το κτίριο της σχολής όπου στεγάζονται οι παιδιατρικές κλινικές ( Παιδοχειρουργική, παιδιατρική, ορθοπεδική ).Το 1986 με διυπουργικές αποφάσεις λειτουργούν 5 πανεπιστημιακές κλινικές.
Gennimatas Nosokomeio Istoria 003
 
Στις 6.6.1995 μετονομάζεται, ύστερα από πρόταση του Διοικητικού Συμβουλίου του Νοσοκομείου, σε Νομαρχιακό Γενικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Γ. Γεννηματάς», ενώ από το 2012 διασυνδέεται διοικητικά με το νοσοκομείο «Άγιος Δημήτριος».
 
Gennimatas Nosokomeio Istoria 005
 

Το άγνωστο υπόγειο γερμανικό καταφύγιο

Όταν το 1941 το νοσοκομείο επιτάχθηκε από τους Γερμανούς ξεκίνησε η διάνοιξη καταφυγίου. Η είσοδος του είναι υπόγεια και φτάνεις εκεί σηκώνοντας ένα φύλλο λαμαρίνας – καταπακτή στην εσωτερική αυλή του Νοσοκομείου.
 
Gennimatas Nosokomeio Istoria 006
 
Gennimatas Nosokomeio Istoria 011
 
Είναι χτισμένο από μπετόν και πλέγμα σιδήρου και αποδείχθηκε ανθεκτικό στον χρόνο. Διαθέτει δύο διόδους διαφυγής, μία που έβγαζε στην αυλή του «Γ. Γεννηματάς» (η γνωστή καταπακτή) και μία στο κτίριο όπου βρίσκονται σήμερα τα γραφεία της διοίκησης του νοσοκομείου.
 
Gennimatas Nosokomeio Istoria 012
 
Επίσης διέθετε κι έναν μεγάλο υπόγειο διάδρομο που ένωνε το «Γ. Γεννηματάς» με το νοσοκομείο «Άγιος Δημήτριος», ο οποίος, όμως, δεν είναι πια ανοικτός. Σήμερα το καταφύγιο χρησιμοποιείται ως αρχείο του νοσοκομείου ενώ η κατάβαση σ΄αυτό σε βάζει σε μια χρονοτρύπα που σε στέλνει κατυεθείαν στην κατοχική ιστορία της Θεσσαλονίκης.
 
Gennimatas Nosokomeio Istoria 013
 
Το καταφύγιο, αλλά και το διατηρητέο κεντρικό κτίριο του «Γ. Γεννηματάς», άνοιξε για πρώτη φορτά τις πύλες του στο πλαίσιο του Open House Thessaloniki 2016 με αφορμή τη συμπλήρωση 100 χρόνων από την ίδρυση του νοσοκομείου και με πρωτοβουλία της νέας διοικήτριας, Μελπομένης Τσούγκα. 
 
Gennimatas Nosokomeio Istoria 008
 
Gennimatas Nosokomeio Istoria 009
 
Gennimatas Nosokomeio Istoria 010
 
Gennimatas Nosokomeio Istoria 010
 
nosokomeio gennimatas thessaloniki
 
 
 
Κάντε Like στη σελίδα μας στο Facebook ''Θεσσαλονίκη-Ιστορικό Αρχείο''
για να ενημερώνεστε καθημερινά για ιστορικά θέματα της Θεσσαλονίκης και της Μακεδονίας
 

 

Read 544 times
Bookmark and Share

Translate this article:

Giatroi Xwris Synora Banner 01

Giatroi Xwris Synora Banner 02

Thessaloniki Poli twn Balkaniwn banner

Republic Radio 100.3 02

Bibliopwleio