Anazitisi Nosokomeia Thessalonikis Epikoinwnia Thessgiatro
Eggrafi Melwn  Oroi Xrisis Thessgiatro  Oroi Xrisis

«Το Ξυπόλητο Τάγμα». Η ταινία θρύλος που γυρίστηκε στη Θεσσαλονίκη και αποτύπωσε με ακρίβεια το δράμα της Κατοχής


Tagma

 

Το Ξυπόλητο τάγμα είναι η αληθινή ιστορία 160 παιδιών, που η δράση τους πήρε διαστάσεις μύθου όταν διώχτηκαν από τα ορφανοτροφεία της Θεσσαλονίκης από τους Ναζί κατακτητές στα χρόνια της κατοχής του Bʼ Παγκοσμίου Πολέμου. Τα παιδιά μεταβάλλονται σʼ ένα είδος καλόκαρδης ηρωικής συμμορίας, που κλέβει από τους Γερμανούς και του μαυραγορίτες για να συντηρεί τα μέλη της κι όσους μπορεί από τον κόσμο γύρω της.
 
Eπίσης, πέρα από την αρωγή που παρείχαν στο κόσμο, κατάφερναν με την εξυπνάδα και το κουράγιο τους να βοηθούν την Αντίσταση, βρίσκοντας τρόπους να φυγαδεύουν στη Μέση Ανατολή Έλληνες, Αμερικάνους και Εγγλέζους αξιωματικούς, με σκοπό να ενωθούν με τους εκεί συμμαχικούς στρατούς.
 
ksypolito tagma
 

Περισσότερα για την ιστορία της ταινίας

Το αρνητικό της ταινίας είχε χαθεί και χάρη στις προσπάθειες του διευθυντή της Ταινιοθήκης της Ελλάδας, Θόδωρου Αδαμόπουλου που εντόπισε δύο κόπιες προβολής σε καλή κατάσταση, δημιουργήθηκε, μετά από χρονοβόρες και πολυδάπανες διαδικασίες, ένα καινούργιο αρνητικό της ταινίας.
 
Tο ελληνικό όνομα του Γκρεγκ Τάλλας ήταν Γρηγόρης Θαλασσινός. Γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη το 1909 πέθανε στην Αθήνα το 1993.
 
Ο Βιτόριο Ντε Σίκα όταν είδε το 1955 το Ξυπόλητο Τάγμα στο Φεστιβάλ του Εδιμβούργου είπε στον Γκρεγκ Τάλλας: «Αν είχες γυρίσει αυτή την ταινία προτού γυρίσω εγώ τον Κλέφτη των Ποδηλάτων τότε σήμερα θα ήσουν εσύ ο Ντε Σίκα!».
 
Tην καταπληκτική μουσική της ταινίας έχει γράψει ο Μίκης Θεοδωράκης και αυτή ήταν η πρώτη μουσική που συνέθεσε για κινηματογραφική ταινία.
 
theodorakis
 
Tο Ξυπόλητο Τάγμα ήταν η πρώτη ελληνική ταινία που βραβεύθηκε σε διεθνές φεστιβάλ. Τα 63 από τα 66 παιδιά που πήραν μέρος στα γυρίσματα, ο Γκρεγκ Τάλλας τα πήρε από αναμορφωτήρια της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης.
 

Το λινκ της ταινίας στο IMDB.COM

 
Η μηχανή λήψης που χρησιμοποιήθηκε για την ταινία ήταν του 1924 και ο οπερατέρ Μιχάλης Γαζιάδης είχε στη διάθεσή του μόνο 6 προβολείς για το φωτισμό. Oι Aμερικανοί δεν μπορούσαν να πιστέψουν ότι η ταινία γυρίστηκε με τόσο λίγα τεχνικά μέσα. O φωνολήπτης της Κολούμπια ήταν αδύνατο να δεχθεί πως αυτή η ταινία γυρίστηκε βουβή και πως είχαν επιτευχθεί τόσο άψογοι συγχρονισμοί στο ντουμπλάρισμα της ηχητικής μπάντας στην Ελλάδα!
 

Η υπόθεση της ταινίας

Το «ξυπολητο ταγμα», ειναι απο τις πρωτες ταινιες του Ελληνικου νεορεαλιστικου κινηματογραφου. Γυρισμενο το 1953, ειναι μια μαυροασπρη ταινια, που πολλοι κριτικοι την τοποθετησαν στην ιδια θεση με το «Ρωμη- ανοχυρωτη πολη» του Ροσελινι. Παρα τις πρωτογονες τεχνικα συνθηκες, ο σκηνοθετης, εφτιαξε με μερακι μια ζουμερη ταινια γεματη λυρισμο, περιγραφοντας τα χρονια της κατοχης στην πολη της Θεσσαλονικης. Χρησιμοποιωντας κατα κυριο λογο ερασιτεχνες ηθοποιους (παιδακια απο ορφανοτροφεια της εποχης) και μονο δυο επαγγελματιες ηθοποιους, καταφερε, να αποσπασει καταπληκτικες ερμηνειες και να μας μεταφερει στο κλιμα της εποχης εκεινης με τροπο θαυμαστο.
 
Τα διεισδυτικα πλανα του καθως η καμερα κινειται αναμεσα στα στενοσοκκακα της πολης, αλλα και στα κεντρικα της σημεια, μας φερνουν στο νου φωτογραφιες οικειων, αγαπημενων τοποθεσιων, αλλα και ανθρωπων, που βγαινουν μεσα απο την συλλογικη μνημη μας.
Οι μικροι σαλταδοροι, γνησιοι συνεχιστες των ηρωικων κλεφτων της οθωμανικης περιοδου, παιρνουν στις μικρες τους πλατες το ελληνικο πνευμα και το ταξιδευουν στα περατα της οικουμενης. Η ταινια ειναι ολοκληρη ενα flash back. Ο Αντωνης, δεκα χρονια μετα το τελος του πολεμου προσπαθει, να φερει στον ισιο δρομο ενα μικρο κλεφτρονι. Για να το κανει αυτο, του περιγραφει την προσωπικη του ιστορια στα χρονια της κατοχης. Χωρις ουτε μια στιγμη να γινεται μελο, βλεπουμε τις κακουχιες, το κρυο και την πεινα, που ταλανιζουν τον πληθυσμο της πολης και ιδιαιτερα τα παιδια. Ο Δημητρης και η αδελφουλα του, ορφανα παιδια, στα ορια της ασιτιας, γινονται δεκτοι απο το «ξυπολητο ταγμα», μια ομαδα συγχρονων Ρομπεν των δασων, που κλεβει απο τους Γερμανους και τους μαυραγοριτες και βοηθα τους απελπισμενους Έλληνες. Οι μικροι σαλταδοροι εχουν αναγει σε επιστημη την δολιοφθορα και με κινδυνο της ζωης τους επιβιωνουν και βοηθουν και τη φτωχολογια της πολης τους. Κρυβουν ενα Αμερικανο πιλοτο και οργανωνοντας μια μεγαλη επιχειρηση, «απαλλοτριωνουν» το λαδι ενος μαυραγοριτη, για να πληρωσουν τον λαθρεμπορο, που θα προωθησει τον Αμερικανο στην Μεση Ανατολη. Ο μαυραγοριτης ανακαλυπτει το κρησφυγετο τους και οδηγει τους Ναζι σ` αυτο. Η ηρωιδα, διερμηνεας των Γερμανων, που ανηκει στην αντισταση, ειδοποιει τους μικρους αγωνιστες, να φυγουν. Το πληρωνει με την ιδια την ζωη της, ενω η θεια δικη ριχνει τον μαυραγοριτη απο το επταπυργιο, την ωρα που ειναι ετοιμος, να σκοτωσει τον Δημητρη.
 

Τα σημαντικοτερα βραβεια

 
# Golden Medal Award, Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Εδιμβούργου 1955.
 

Αποσπάσματα από κριτικές του αμερικάνικου τύπου 

Το Ξυπόλητο Τάγμα υπογραμμίζει με δραματικότητα, γι’ αυτούς που δεν το έχουν παρατηρήσει ως τώρα στην οθόνη, ότι από τους πολέμους των μεγάλων, τίποτε δεν είναι περισσότερο άξιο καταδίκης όσο τα αποτελέσματά τους επί των μικρών.
NewYorkHeraldTribune
29-5-1954
 
Όπως πολλές άλλες ευρωπαϊκές ταινίες, το Ξυπόλητο Τάγμα χρησιμοποιεί σκηνικά εκ του φυσικού και πρόσωπα που συνδέονται με την υπόθεση και τον χώρο. Έχει επιτύχει έναν αξιοσημείωτο ρεαλισμό χρησιμοποιώντας ένα σχεδόν εξ ολοκλήρου ερασιτεχνικό όμιλο, ένα «ακατέργαστο» υλικό, που θυμίζει τη Ρώμη Ανοχύρωτη Πόλη και μερικά άλλα σπουδαία Ιταλικά μεταπολεμικά φιλμς (…). Ο σκηνοθέτης κ. Γρηγόριος Τάλλας, έχει μεταβάλλει τους παιδικούς ήρωές του σε καταπληκτικούς διαβολάκους, που ο ρόλος τους φτάνει στο αποκορύφωμά του με την αυθάδεια που διαπράττουν τις κλοπές και με την τεχνική του πετροπολέμου.
NewYorkWorld-Telegram
29-5-1954
 
Χθες είχε πρεμιέρα στον κινηματογράφο Γκλόουμπ, η ταινία με τον επιτυχημένο τίτλο Ξυπόλητο Τάγμα. Ένα φιλμ γεμάτο ειλικρίνεια και άξιο κάθε σεβασμού
NewYorkTimes 
29-5-1954
 
Οι φωτογραφικές «ωμότητες» της ταινίας μας φέρνουν στο νου το Ρώμη Ανοχύρωτη Πόλη και ασφαλώς χρησιμοποιούνται σκοπίμως για να εξυψώσουν την αμεσότητα του δράματος (…). Ο σκηνοθέτης Γρηγόριος Τάλλας, έχει επιτύχει πολλά χρησιμοποιών ολίγα, εκράτησε εις ύψος που έπρεπε την ένταση της υπόθεσης, δημιουργώντας μια ταινία διεθνούς κύρους.
NewYorkPost
29-5-1954
 
Το φιλμ γυρίστηκε με πραγματικό ρεαλισμό και κινηματογραφική ακρίβεια που του προσδίδει μια δραματική δύναμη, ανάλογη με τα καλύτερα του είδους του: την ιταλική Ρώμη Ανοχύρωτη Πόλη, τη γαλλική Μάχη των Σιδηροδρόμων, τη βρετανική Νίκη της Ερήμου και την αμερικανική Η Δυναμική Γυναίκα (…). Ενώ διαθέτει μόνο δύο επαγγελματίες ηθοποιούς, το Ξυπόλητο Τάγμα είναι ένα εξαιρετικό παράδειγμα κινηματογραφικής ευφυΐας, παιδικών ταλέντων και εμπειρίας εκτελέσεως.
Cue
29-5-1954
 
Μια από τις καλύτερες ταινίες του εξωτερικού που ήρθαν στη χώρα μας…Η υπόθεση κερδίζει πολλά από την αξιοσημείωτη παραγωγική εργασία του κ. Γρηγορίου Τάλλας, Αμερικανού, και του αξίζουν έπαινοι που κατόρθωσε να μεταβάλλει τα Ελληνόπουλα, που ήσαν, όλα άπειρα από ηθοποιία, σε έμπειρους ηθοποιούς (…). Οφείλουμε ευχαριστίες στην ικανή διεύθυνση του κ. Τάλλας.
Harrison’sReports
29-5-1954
 
Σπανίως έρχονται Ελληνικές ταινίες στην Αμερική, κι εκείνες που έρχονται είναι αξιοθρήνητα ασήμαντες, χωρίς έννοια, απρόσεκτες κατασκευές των γελωτοποιών της μόδας (…). Επήλθε όμως μια αλλαγή. Μας ήρθε και μια ταινία που βγαίνει από την καρδιά και συγκινεί την καρδιά…Το Ξυπόλητο Τάγμα είναι μια ταινία άξια του κινηματοθεάτρου Γκλόουμπ του Μπρόντγουέι στο οποίο προβάλλεται.
SundayNews
30-5-1954
 
Το Ξυπόλητο Τάγμα ανήκει στο είδος των εισαγωγών από το εξωτερικό που υπερηφανεύονται για την αυθεντικότητά τους και το στεγνό ρεαλισμό τους (…). Οι γνώσεις του φακού που διαθέτει καθίστανται προφανείς από τον τρόπο που συλλαμβάνει την αίσθηση της πόλης και των ανθρώπων. Στη φωτογραφία συμβάλλει τα μέγιστα και ο Μιχάλης Γαζιάδης, που έχει συλλάβει πολυάριθμα θέματα που θυμίζουν ζωγραφική.
DailyVariet(Hollywood) 
12-6-1954
 
Ένα φιλμ γυρισμένο με ενθουσιασμό. Ένα συγκινητικό δράμα με εξαιρετικές ερμηνείες. Ο Γκρεγκ Τάλλας εργάστηκε με ζήλο σα σκηνοθέτης και αποδεικνύεται λαμπρός. Αξίζει να αναφέρουμε ότι μόνο οι δύο από τους ερμηνευτές είναι επαγγελματίες ηθοποιοί.
TheHollywoodReporter
12-6-1954
 
Ο Άλφρεντ Χίτσκοκ είπε κάποτε ότι αν μπορούσε θα απαλλασσόταν εντελώς από τους επαγγελματίες ηθοποιούς. Ίσως αυτό που εννοούσε αποδεικνύεται τώρα από το Ξυπόλητο Τάγμα (…). Μέχρι τώρα, ο Ελληνικός Κινηματογράφος δεν παρήγαγε τίποτε που να συγκρίνεται με το Ρώμη Ανοχύρωτη Πόλη και τον Κλέφτη Ποδηλάτων, αλλά το Ξυπόλητο Τάγμα είναι συγκινητικό όσο και τα Ιταλικά νεορεαλιστικά φιλμς.
CitizenNews(Hollywood) 
12-6-1954
 
Από την πρώτη σκηνή μέχρι την τελευταία, ο ρεαλισμός είναι το χαρακτηριστικό του φιλμ. Από την πρώτη στιγμή κυριαρχούν τα πόδια –γυμνά πόδια– που κινούνται κατά μήκος της οθόνης όπως οι κυνηγημένοι ποντικοί. Με μια προφανώς ανεξάντλητη ενεργητικότητα τα πόδια, και η υπόθεση, κινούνται συνεχώς καθ’ όλη τη διάρκεια της ταινίας.
LοsAngelesTimes 
12-6-1954
 
Είμαι βέβαιος ότι θα συμφωνήσετε πως ο Γκρεγκ Τάλλας απέδειξε το επιχείρημά του –να δημιουργήσει ένα φιλμ της καλλιτεχνικής ολκής του Κλέφτη Ποδηλάτων – και ότι το Ξυπόλητο Τάγμα, εάν συλλάβετε την ωμή τραγωδία του και τον καταφανή ρεαλισμό του, είναι ένα μνημειώδες φιλμ!
LοsAngelesExaminer (Hollywood) 
12-6-1954
 
Το Ξυπόλητο Τάγμα είναι μιας ποιότητας που μπορεί να ευρεθεί μόνο σε ταινίες όπως Ο Κλέφτης των Ποδηλάτων. Η υπόθεση και τα παιδιά που πρωταγωνιστούν, καθιστούν την ταινία εξαίρετη γι’ αυτούς που αναζητούν το ασύνηθες στη διασκέδαση.
SanFranciscoNew(Hollywood) 
12-6-1954
 

Ποιός ήταν ο Γκρέγκ Τάλλας

Ο Τάλλας, γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη το 1909. Ο πατέρας του ήταν πλοιοκτήτης και μετανάστευσε οικογενειακώς στην Αμερική – στο κοσμοπολίτικο θέρετρο Ατλάντικ Σίτυ της Πολιτείας του Νιού Τζέρσει - όταν ο Γρηγόρης βρισκόταν σε μικρή ηλικία.
 
 
Gregg Tallas 1953
 
Το 1952, ο Γρεγκ Τάλλας έρχεται στην Ελλάδα και με την περιορισμένη οικονομική υποστήριξη ενός άλλου ελληνοαμερικανού, ξενοδόχου στο Λος Άντζελες, του Πέτρου Μπουντούρη, άρχισε να γυρίζει την ταινία « Το Ξυπόλητο Τάγμα». Είχε πίσω του μια μακρά ιστορία μελέτης, σπουδών, θητείας και τόλμης στο Θέατρο και στον Κινηματογράφο. Σπουδές στη Δραματική Σχολή του Πρίνστον - κρυφά από τους γονείς του - φιλοδοξώντας να γίνει ηθοποιός.
 
Το 1928 μετακομίζει στη Νέα Υόρκη και συνεχίζει τις θεατρικές σπουδές του στο Αμερικανικό Πειραματικό Θέατρο Δραματικής Τέχνης της Νέας Υόρκης, το οποίο ακολουθούσε τη «μέθοδο Στανισλάβσκι». Ο δάσκαλός του Μπολοσλάβσκι – βοηθός του Στανισλάβσκι - τον παροτρύνει να στραφεί στη θεατρική σκηνοθεσία πράγμα που δέχεται, μαθητεύοντας πάλι στον Μπολοσλάβσκι. Συνεπαρμένος από τη «Θεατρική μέθοδο του Στανισλάβσκι», που είχε εισαγάγει το ρεαλισμό και τη φυσικότητα στο παίξιμο, στη θέση του στόμφου και του μελοδραματισμού που επικρατούσε τότε, φεύγει το 1930 – με ελληνικό διαβατήριο - στη Μόσχα και παρακολουθεί επί 15 μήνες τις εργασίες του Θεάτρου Τέχνης, συγκατοικώντας με τον «άνθρωπο-μύθο» Κωνσταντίν Στανισλάβσκι.
 
Στη συνέχεια φεύγει για την Ισπανία για να συναντήσει τον άνθρωπο που τον είχε εντυπωσιάσει στα καλλιτεχνικά καφενεία του Γκρήνουιτς Βίλατζ την περίοδο 1928-1929 που σύχναζαν και είχαν γίνει φίλοι: τον Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα. Εκείνη την περίοδο ο Λόρκα είχε τον περίφημο θίασο «Μπαράγκα» με τον οποίο περιόδευε στην ισπανική επαρχία. Ο Γκρεγκ Τάλλας ακολούθησε επί 6 μήνες το Λόρκα στις περιοδείες του, μελετώντας τον τρόπο δουλειάς του, συνεπαρμένος από το συνδυασμό ποίησης και ρεαλισμού που χαρακτήριζαν την αντίληψη του Λόρκα για το Θέατρο.
 
Το 1932, ιδρύει στο Ατλάντικ Σίτυ το θέατρο ρεπερτορίου TOY THEATRE όπου σαν παραγωγός και σκηνοθέτης ανέβασε περίπου 40 έργα κλασσικού και σύγχρονου ρεπερτορίου συνεργαζόμενος με ηθοποιούς σαν τον Όρσον Ουέλς, Eλία Καζάν, Kάθριν Κορνέλ, Mάρτα Σκότ κλπ.
 
Παράλληλα με το θέατρο λειτουργεί και Δραματική Σχολή, ενώ το 1935, ο ανεξάντλητος Γκρεγκ Τάλλας, ιδρύει και το AVANT-GARDE THEATRE, στο οποίο ανεβάζει πρωτοποριακά έργα. 
 
Το 1936, πηγαίνει στην Ισπανία με μια ομάδα Αμερικανών εθελοντών και πολεμά κατά του Φράνκο στην περιοχή της Γρανάδα. Το 1937, σκηνοθετεί στο Χόλλυγουντ τα «Αρραβωνιάσματα» του Μπόγρη.
 
Η επαφή του αυτή με το Χόλλυγουντ, τον έφερε στην αγκαλιά του κινηματογράφου. Ο Λ.Μπ. Μέιρ, επικεφαλής των στούντιο της ΜETRO GOLDWIN MAYER, τον καλεί στα στούντιο όπου ο Τάλλας εξειδικεύεται στο μοντάζ και αναδεικνύεται σε μετρ των σκηνών δράσης όχι μόνο στο μοντάζ αλλά και στο σενάριο και στη σκηνοθεσία. 
 
Έτσι έγραψε, σκηνοθέτησε και μοντάρισε τις ειδικές σκηνές δράσης των ταινιών: Όσα παίρνει ο Άνεμος, Δόκτωρ Τζέκυλ και Μίστερ Χάυντ, Μαρία Αντουανέτα κ.α.
 
Το 1946, σκηνοθετεί την πρώτη του ταινία: PROHISTORICWOMEN (Προϊστορικές Γυναίκες), παραγωγή της UNITED ARTISTS και αμέσως μετά με την ίδια εταιρία σκηνοθετεί την ταινία SIRENOFATLANTIS (Οι Σειρήνες της Ατλαντίδος).
 
Αλλά οι σειρήνες του κινηματογραφικού Χόλλυγουντ, δεν μπορούν να σβήσουν τη μεγάλη αγάπη του Γκρεγκ Τάλλας για το Θέατρο. Συγχρόνως με τη δουλειά του στα κινηματογραφικά στούντιο ιδρύει ένα νέο θέατρο ρεπερτορίου το ORCHARD GABLES, όπου ανεβάζει το Γλάρο του Τσέχωφ, τον Αλχημιστή του Μπεν Τζόνσον, τον Αρχοντοχωριάτη του Μολιέρου κ.α. Όλα αυτά τα «γεμάτα» χρόνια, είχε καταφέρει να ξεκλέβει χρόνο και να έρχεται στην Ευρώπη για να «μετεκπαιδεύεται» σε διάφορες θεατρικές «σχολές» όπως: Στην Αγγλία στο θέατρο του Κομερσαγιέφσκι. Στο Βερολίνο στο θέατρο Ράινχαρτ και Γιένσερ. Στο Παρίσι στο Θέατρο Γκραν γκινιόλ.
 
Στα τέλη της δεκαετίας του ΄40, βρισκόταν στην Αμερική ο ηθοποιός του Κρατικού Θεάτρου Νίκος Κατσιώτης, ο οποίος συζητώντας με τον Τάλλας του διηγήθηκε πως την ημέρα που η Θεσσαλονίκη γιόρταζε την απελευθέρωσή της, το Νοέμβριο του 1944, στο τέλος της διαδήλωσης ακολουθούσε ένα τσούρμο από κουρελήδες πιτσιρικάδες οι οποίοι κρατούσαν ένα πανό που έγραφε «Ξυπόλητο Τάγμα». Ήσαν τρόφιμοι ορφανοτροφείων της Θεσσαλονίκης τα οποία έκλεισαν οι Γερμανοί κι έτσι τα παιδιά βρέθηκαν στο δρόμο. Τα παιδιά για να επιβιώσουν μέσα στη σκλαβωμένη και λιμώττουσα Ελλάδα του 1943, συνέστησαν μια ηρωική συμμορία σαλταδόρων που έκλεβε τους Γερμανούς και τους μαυραγορίτες για να συντηρεί τα μέλη της κι όσους μπορούσε απ’ το φτωχό λαό που δυστυχούσε, ενώ παράλληλα βοηθούσε με διάφορους τρόπους την Αντίσταση. 
 
Η διήγηση του Νίκου Κατσιώτη, συγκλόνισε τον Τάλλας κι αποφάσισε να κάνει το «Ξυπόλητο Τάγμα» ταινία. Ανέπτυξαν μαζί το μύθο κι ο Νίκος Κατσιώτης έγραψε το σενάριο.
 
Ο Γρέγκ Τάλλας αποθαρρημένος από την υποτυπώδη κινηματογραφία της Ελλάδας της εποχής, σκέφτηκε αρχικά να γυρίσει την ταινία στη Νάπολη, πόλη που θεωρούσε πως είχε μια περίεργη ομοιότητα, το ίδιο άρωμα, με τη Θεσσαλονίκη. Αλλά πάλι κάτι τον έτρωγε. Κι έτσι ήρθε στην Ελλάδα και γύρισε την ταινία στη Θεσσαλονίκη σε φυσικούς χώρους. Μόνο τη σκηνή της «μαύρης αγοράς» γύρισε για καθαρά πρακτικούς λόγους στην Αθήνα, στην περιοχή των Φυλακών Αβέρωφ, όπου και λειτουργούσε πραγματικά η μαύρη αγορά στα χρόνια της Γερμανικής Κατοχής. Χρησιμοποίησε μόνο δύο επαγγελματίες ηθοποιούς, το Νίκο Φέρμα και τη Μαρία Κωστή. Όλοι οι άλλοι που έπαιξαν στην ταινία ήσαν ερασιτέχνες. Τα 63 από τα 66 παιδιά που πήραν μέρος στα γυρίσματα, ο Γκρεγκ Τάλλας τα πήρε από αναμορφωτήρια της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης.
 

Η μηχανή λήψης ήταν του 1924 και χρησιμοποιήθηκαν μόνο 6 προβολείς για το φωτισμό.

Ο Τάλλας, δούλεψε την ταινία με μεράκι και πάθος. Αγάπησε όλα αυτά τα παιδιά κατά τη διάρκεια των γυρισμάτων και τον αγάπησαν κι αυτά. Είναι χαρακτηριστικό ότι η σεκάνς των τίτλων δεν ήταν γραμμένη στο σενάριο. Η ιδέα ήρθε στο σκηνοθέτη κατά τη διάρκεια των γυρισμάτων, γιατί θέλησε να κάνει κάτι παραπάνω γι’ αυτά τα παιδιά, να τα δείξει περισσότερο. Και θεωρούσε ο ίδιος αυτή τη σεκάνς σαν την έκφραση της προσωπικής του ποίησης, σαν μια εντελώς ιδιαίτερη ποιητική φράση μέσα στην ταινία.
 
Το «Ξυπόλητο Τάγμα», είναι ένα απ’ τα καλύτερα δείγματα του ελληνικού νεορεαλισμού. Ασφαλώς το πρώτο ελληνικό νεορεαλιστικό φιλμ είναι το «Πικρό Ψωμί» (1951) του Γρηγόρη Γρηγορίου και η αυθεντικότερη έκφρασή του η «Μαύρη Γη» (1952) του Στέλιου Τατασόπουλου.
 
Αλλά το «Ξυπόλητο Τάγμα» (1953), εκτός από τη νεορεαλιστική οπτική, ήταν και μια παραγωγή καλλιτεχνικά άρτια για τα δεδομένα της εποχής. Η φωτογραφία του Μιχάλη Γαζιάδη θαυμάσια. Η μουσική του Μίκη Θεοδωράκη –η πρώτη του για κινηματογραφική ταινία - καταπληκτική. Το σενάριο στέρεο. Τα κάδρα, ο ρυθμός, οι χώροι! Αλλά εκείνο που ξεχωρίζει είναι η ποιητική οπτική της σκηνοθεσίας και ο μοναδικός τρόπος με τον οποίο ο Τάλλας διευθύνει τους δυο επαγγελματίες και τους δεκάδες ερασιτέχνες ηθοποιούς. Γι’ αυτό ήταν και η πρώτη ελληνική ταινία που κατόρθωσε να βραβευτεί σε διεθνές Φεστιβάλ. Πήρε το 1955 το Μέγα Βραβείο («Χρυσή Δάφνη»), στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Εδιμβούργου, το οποίο είχε δημιουργήσει ο DAVID O. SELZNICK.
 
mikis Tallas
Μίκης Θεοδωράκης και Γκρεγκ Τάλλας
 
Η παγκόσμια κριτική αναγνώρισε στην προσπάθεια αυτή του Γκρέγκ Τάλλας ένα επίτευγμα ανάλογο με του Ροσσελλίνι στην «Ρώμη Ανοχύρωτη Πόλη» και του Ντε Σίκα στον «Κλέφτη των Ποδηλάτων».
 
Το καλλιτεχνικό αποτέλεσμα της ταινίας-σε συνδυασμό με τις συνθήκες παραγωγής- ήταν μια μεγάλη έκπληξη στην Αμερική. Γι’ αυτό η διοίκηση της Ακαδημίας Καλών Τεχνών και Επιστημών, διοργάνωσε την Κυριακή 8 Νοεμβρίου του 1953 στο ACADEMY AWARD THEATRE ειδική προβολή, τιμώντας έτσι για πρώτη φορά σκηνοθέτη μη αμερικάνικης παραγωγής. Μετά την προβολή, ακολούθησε δίωρη συζήτηση όπου τα μέλη της Ακαδημίας υπέβαλαν ερωτήσεις στο σκηνοθέτη. Δεν μπορούσαν να πιστέψουν ότι αυτή η ταινία γυρίστηκε με τόσο λίγα τεχνικά μέσα. Για παράδειγμα, ο φωνολήπτης της Κολούμπια ήταν αδύνατο να πιστέψει πως αυτή η ταινία γυρίστηκε βουβή και πως είχαν επιτευχθεί τόσο άψογοι συγχρονισμοί στο ντουμπλάρισμα της ηχητικής μπάντας στην Ελλάδα!
 

Γκρεγκ Τάλλας

Ο Γκρεγκ Τάλλας, μετά το «Ξυπόλητο Τάγμα», διατήρησε σταθερούς δεσμούς με τα θεατρικά και κινηματογραφικά δρώμενα στην Ελλάδα. Δίδαξε στις Κινηματογραφικές Σχολές της εποχής και όλοι οι μαθητές του τον αποκαλούν ΔΑΣΚΑΛΟ. Ο Γκρεγκ Τάλλας και ο Χρήστος Βαχλιώτης ήσαν σχεδόν οι μόνοι που είχαν την περίοδο εκείνη τα εφόδια για να διδάξουν κινηματογράφο. Έκανε εδώ κάποιες κινηματογραφικές δουλειές και παράλληλα δούλευε και στην Αμερική, την Ισπανία και την Ιταλία. Δεν κατόρθωσε πάντως ποτέ να μπει στην ελληνική νοοτροπία και κυρίως στη νοοτροπία του ελληνικού θεατρικού χώρου της εποχής. Οι αντιλήψεις του για ένα ρεαλιστικό – ποιητικό θέατρο, σκόνταφτε πάνω στο στομφώδες παίξιμο της εποχής. Το 1958, σκηνοθέτησε στο Θέατρο Κυβέλης, τη «Γαλήνη» του Βενέζη. 
 
Η αγάπη του να δουλεύει με παιδιά ηθοποιούς τον οδήγησε στην απόφαση να σκηνοθετήσει το σήριαλ «Τα ξύλινα Σπαθιά», βασισμένο στο βιβλίο του Παντελή Καλιότσου. Ήταν μια παραγωγή της ΕΡΤ. Αυτό ήταν και το κύκνειο άσμα του μεγάλου αυτού καλλιτέχνη.
 
Ο Γρηγόρης Θαλασσινός, πέθανε στην Αθήνα το 1993 από καρδιακό επεισόδιο. Έμενε στην οδό Επτανήσου 33 στην Κυψέλη. Είχε προηγηθεί ένα αυτοκινητιστικό ατύχημα που του συνέβη στην Αμερική, όπου είχε πάει να συναντήσει τον Τέλη Σαβάλας, ο οποίος θα πρωταγωνιστούσε στην επόμενη ταινία του.
 
Δείτε την ταινία:
 


Το Ξυπολητο Ταγμα 1955 (1ο μέρος) von KRASODAD

 


Το Ξυπολητο Ταγμα 1955 (2ο μέρος) von KRASODAD

 
 
Κάντε Like στη σελίδα μας στο Facebook ''Θεσσαλονίκη-Ιστορικό Αρχείο''
για να ενημερώνεστε καθημερινά για ιστορικά θέματα της Θεσσαλονίκης και της Μακεδονίας
 

 

Read 2077 times
Bookmark and Share

Translate this article:

Giatroi Xwris Synora Banner 01

Giatroi Xwris Synora Banner 02

Thessaloniki Poli twn Balkaniwn banner

Republic Radio 100.3 02

Bibliopwleio