Anazitisi Nosokomeia Thessalonikis Epikoinwnia Thessgiatro
Eggrafi Melwn  Oroi Xrisis Thessgiatro  Oroi Xrisis

Η οφθαλμολογική εξέταση στα παιδιά ανά ηλικία

 

 

Το γνωστό ιατρικό απόφθεγμα ότι η καλύτερη θεραπεία μιας αρρώστιας είναι η πρόληψη αποκτά ιδιαίτερη αξία στην οφθαλμολογία, διότι πολλές οφθαλμολογικές παθήσεις μπορεί να προληφθούν ή μπορεί να θεραπευτούν πολύ πιο εύκολα και με καλύτερα αποτελέσματα, αν διαγνωσθούν γρήγορα. Έτσι, κάθε παιδί θα πρέπει να εξετάζεται προληπτικά τις πρώτες ημέρες μετά την γέννηση και για πρακτικούς λόγους θα πρέπει η εξέταση να γίνεται στο Μαιευτήριο. Άλλωστε σύμφωνα με διεθνείς συστάσεις (RCO, phth, ΑΑΟ phth) κάθε παιδί πρέπει να εξετάζεται προληπτικά από παιδο-οφθαλμίατρο στη γέννηση, στο 1ο, 3ο και 5ο έτος της ζωής του.
 
✨ Στην πρώτη οφθαλμολογική εξέταση στο Μαιευτήριο ελέγχουμε την ύπαρξη συγγενών ανωμαλιών των βλεφάρων και των άλλων επικουρικών μορίων, την ύπαρξη μονόπλευρης ή αμφοτερόπλευρης βλεφαρόπτωσης, τα αντανακλαστικά της κόρης, την ύπαρξη κολοβώματος στην ίριδα, την ανισοκορία, την μερική ή ολική ετεροχρωμία της ίριδας, την οφθαλμοκινητικότητα και την ύπαρξη ή όχι στραβισμού. Επίσης, ελέγχουμε την ύπαρξη Συγγενούς Καταρράκτη ή Συγγενούς Γλαυκώματος.
 
Ο αποκλεισμός των ανωτέρω παθήσεων έχει πολύ μεγάλη σημασία, διότι σε πολλές από αυτές η αντιμετώπιση θα πρέπει να είναι άμεση. Π.χ. το συγγενές γλαύκωμα θα πρέπει να αντιμετωπισθεί αμέσως μόλις επιβεβαιωθεί με τονομέτρηση, διότι η καθυστέρηση οδηγεί σε μόνιμη τύφλωση. Επίσης, η βλεφαρόπτωση αν είναι μεγάλη και καλύπτει την κόρη του ματιού προκαλεί βαθιά αμβλυωπία δύσκολα αντιμετωπίσιμη αργότερα. Ο συγγενής καταρράκτης θα πρέπει να χειρουργηθεί στο δεύτερο μήνα της ζωής του παιδιού, διότι αν δεν γίνει αντιληπτός και χειρουργηθεί αργότερα, η οπτική οξύτητα θα είναι πολύ μειωμένη λόγω της αμβλυωπίας, που θα έχει δημιουργηθεί. Ειδικά για το συγγενή καταρράκτη, που εμφανίζεται περίπου σε κάθε 10.000 γεννήσεις, η διάγνωση από τον παιδίατρο είναι δύσκολη, διότι μπορεί να μην είναι καθολικός και να μην υπάρχει η χαρακτηριστική λευκοκκορία, όμως και η μερική μη εμφανής θόλωση προκαλεί βαθειά αμβλυωπία με τελικά πολύ χαμηλή όραση. Στη συνέχεια, με τη βυθοσκόπηση που γίνεται, κατά την εξέταση στο Μαιευτήριο, αποκλείουμε την ύπαρξη συγγενών παθήσεων του οπτικού νεύρου, του αμφιβληστροειδή και του υαλώδους, οι οποίες συνήθως είναι πολύ σοβαρές και με κακή πρόγνωση. Τέλος, με τη βυθοσκόπηση αποκλείουμε την ύπαρξη όγκων του βυθού του ματιού και κυρίως την ύπαρξη του ρετινοβλαστώματος, ενός κακοήθους όγκου του αμφιβληστροειδή, ο οποίος εμφανίζεται περίπου σε κάθε 20.000 γεννήσεις και ο οποίος, αν αντιμετωπισθεί στα αρχικά στάδια, μπορεί να θεραπευτεί και να σωθεί ο οφθαλμικός βολβός και σε αρκετές περιπτώσεις (ανάλογα με το στάδιο που γίνεται η διάγνωση) να διατηρήσει ο βολβός και κάποια όραση. Αντίθετα, αν δεν διαγνωσθεί έγκαιρα οδηγούμαστε σε εξώρυξη του βολβού και σε τακτική παρακολούθηση επί πολλά χρόνια για το φόβο μεταστάσεων είτε στο άλλο μάτι είτε στον εγκέφαλο.
 
✨ Η επόμενη προληπτική εξέταση θα πρέπει να γίνει με τη συμπλήρωση του πρώτου έτους. Η εξέταση αυτή είναι ιδιαίτερα σημαντική και καθοριστική, ιδιαίτερα αν δεν έχει προηγηθεί ο οφθαλμολογικός έλεγχος στο Μαιευτήριο με τη γέννηοη. Στην εξέταση αυτή πραγματοποιείται παρόμοιος έλεγχος με αυτόν της πρώτης εξέτασης. Αποκλείουμε την ύπαρξη συγγενούς καταρράκτη - συγγενούς γλαυκώματος ή ρετινοβλαστώματος, τα οποία μπορεί να υπάρχουν από τη γέννηση, μπορεί όμως να εμφανισθούν και αργότερα, μέσα στον πρώτο χρόνο της ζωής του βρέφους. Επίσης, ελέγχουμε την κινητικότητα των οφθαλμικών βολβών και την ύπαρξη στραβισμού, κυρίως κάποιου μικροστραβισμού, που δεν έχει γίνει αντιληπτός από τον παιδίατρο ή τους γονείς και ο οποίος μπορεί να προκαλέσει αμβλυωπία (τεμπέλικο μάτι) αν δεν αντιμετωπιστεί γρήγορα. Στην ηλικία αυτή γίνεται και η πρώτη σκιασκοπία, μία απλή και ανώδυνη εξέταση με την οποία μπορούμε με απόλυτη ακρίβεια και χωρίς την συνεργασία του παιδιού να διαπιστώσουμε την ύπαρξη κάποιας διαθλαστικής ανωμαλίας (μυωπία - υπερμετρωπία - αστιγματισμός), να δώσουμε τα κατάλληλα γυαλιά και έτσι να έχουμε σωστή ανάπτυξη της όρασης του παιδιού. Επίσης, έχουμε τη δυνατότητα, να αντιμετωπίσουμε την τυχόν ανισομετρωπία που οδηγεί σε αμβλυωπία, δηλαδή μειωμένη όραση, που απαιτεί μακρόχρονη θεραπεία, με κάλυψη του υγιούς ματιού για να επανέλθει η όραση στο αμβλυωπικό μάτι. Παράλληλα, μπορούμε να αποκλείσουμε την ύπαρξη μονόπλευρης ή αμφοτερόπλευρης μεγάλης μυωπίας ή υπερμετρωπίας ή να χορηγήσουμε (αν υπάρχει) άμεσα τα κατάλληλα γυαλιά και να αποφευχθεί η εμφάνιση στραβισμού, λόγω ακριβώς της μεγάλης διαθλαστικής ανωμαλίας, θα πρέπει να υπενθυμίσουμε ότι οι μεγάλες διαθλαστικές ανωμαλίες, δηλαδή μυωπία άνω των 10 -12 διόπτρων ή υπερμετρωπία άνω των 4 διόπτρων, συνήθως υπάρχουν από τη γέννηση. Η χορήγηση γυαλιών σε παιδιά ακόμα και εννέα μηνών, όταν έχουμε μεγάλη μυωπία ή υπερμετρωπία, είναι πολύ καλά ανεχτά από τα παιδιά και οπωσδήποτε εντελώς απαραίτητα και επιβεβλημένα. Άλλωστε τα παιδικά γυαλιά είναι πλαστικά, ελαφρά, άθραυστα και ακίνδυνα.
 
Αν στην εξέταση αυτή, στην ηλικία του ενός έτους, βρεθεί κάτι παθολογικό ο παιδο-οφθαλμίατρος θα συστήσει πότε πρέπει να γίνει η επόμενη εξέταση. Αν όλα είναι φυσιολογικά, ο επόμενος έλεγχος θα γίνει στην ηλικία των τριών ετών. Στην ηλικία των τριών ετών, έχοντας πλέον και τη συνεργασία του παιδιού, ο έλεγχος περιλαμβάνει: τη λήψη οπτικής οξύτητας με ειδικές εικόνες, τον πλήρη έλεγχο για στραβισμό και ύπαρξη διοφθάλμου -στερεοσκοπικής όρασης, τον έλεγχο των προσθίων διαθλαστικών μέσων (κερατοειδής -φακός) στη σχισμοειδή λυχνία, την επανάληψη της βυθοσκόπησης και της σκιασκοπίας για πλήρη έλεγχο της διαθλαστικής κατάστασης των οφθαλμών.
 
eyes2
 
Επίσης, γίνεται έλεγχος της αντίληψης των χρωμάτων, επιδεικνύοντας αντικείμενα διαφόρου χρώματος. Στην ηλικία των πέντε ετών που πρέπει να επαναλάβουμε την εξέταση των ματιών, θα ελέγξουμε πλήρως την οπτική οξύτητα, μήπως άρχισε κάποια μυωπία, θα μπορούμε να έχουμε πληρέστερο έλεγχο της στερεοσκοπικής όρασης και εφόσον γνωρίζουν αριθμούς, που τα περισσότερα παιδιά γνωρίζουν σ' αυτή την ηλικία, δείχνουμε τους ειδικούς πίνακες για την αχρωματοψία (πίνακες Ishihara) και έτσι ελέγχουμε πλήρως την ύπαρξη και της μερικής αχρωματοψίας που δεν γίνεται αντιληπτή με την επίδειξη χρωματιστών αντικειμένων. Στην ηλικία αυτή θα δώσουμε οδηγίες στα παιδιά και τους γονείς για το σωστό τρόπο μελέτης, το σωστό φωτισμό κατά το διάβασμα και ίσως θα δώσουμε γυαλιά, αν υπάρχει μικρός αστιγματισμός ή μικρή μυωπία ή υπερμετρωπία, τα οποία παρότι τα είχαμε διαγνώσει από μικρότερη ηλικία δεν τα είχαμε συστήσει, επειδή το παιδί δεν πήγαινε στο σχολείο και έτσι οι απαιτήσεις του, ως προς την όραση, ήταν μικρότερες. Η πλήρης διόρθωση, ακόμη και μια μικρής διαθλαστικής ανωμαλίας, στα παιδιά της σχολικής ηλικίας είναι απαραίτητη, διότι προκαλεί κοπιοπία, αποφυγή της μελέτης και κακή επίδοση στο σχολείο. Όσο και αν φανεί περίεργο, ακόμη και πριν λίγα χρόνια, προληπτικός έλεγχος των ματιών στα παιδιά δεν γινόταν, ώστε σε έρευνα που είχαμε κάνει σε παιδιά Α' δημοτικού σε διάφορα σχολεία της Αττικής, να βρεθεί ότι περίπου ποσοστό 17% είχε κάποιο οφθαλμολογικό πρόβλημα και σε ποσοστό 12% δεν το γνώριζε. Ευτυχώς, τα τελευταία χρόνια και οι παιδίατροι είναι πιο ευαισθητοποιημένοι, αλλά και το Υπουργείο Παιδείας απαιτεί οφθαλμολογική εξέταση για την εγγραφή τους στο Νηπιαγωγείο και έτσι πολλά προβλήματα αποκαλύπτονται. Το κακό βέβαια είναι ότι μερικά από αυτά τα προβλήματα αποκαλύπτονται αργά και η αντιμετώπιση τους είναι πολύ δύσκολη και η πλήρη αποκατάσταση ενίοτε αδύνατη. Πιστεύω ότι η μη έγκαιρη οφθαλμολογική εξέταση οφείλεται στην αντίληψη του κόσμου, ότι για να γίνει η εξέταση χρειάζεται η συνεργασία του παιδιού. Όμως, η συνεργασία δεν είναι απαραίτητη και ο ειδικός παιδο -οφθαλμίατρος έχει τον τρόπο και τη γνώση για ένα πλήρη οφθαλμολογικό έλεγχο σε οποιαδήποτε ηλικία του βρέφους ή του παιδιού.
 
✨ Τέλος, κατά την σχολική ηλικία ο οφθαλμολογικός έλεγχος θα πρέπει να γίνεται κάθε 1 - 2 χρόνια. Εκτός από τον οφθαλμολογικό έλεγχο, ο παιδο-οφθαλμίατρος θα πρέπει να συστήσει και τα κατάλληλα γυαλιά ηλίου, τα οποία πρέπει να φοριούνται από ηλικίας 2 ετών τουλάχιστον. Τα μάτια των παιδιών είναι περισσότερο ευαίσθητα από τα μάτια των ενηλίκων και η προφύλαξη από τον ήλιο απαραίτητη.
 
Δρ. Ιωάννης Νικολόπουλος, Ειδικός Παιδο-Οφθαλμίατρο
Δ/ντής Οφθαλμολογικής Κλινικής Νοσ. Παίδων
 
 
 
 
Read 602 times

Related items

Bookmark and Share

Βρείτε Γιατρό

Translate this article:

Eggrafi giatroi Logo

THESSGIATRO BEST BUTTON 01

THESSGIATRO BEST BUTTON 03

THESSGIATRO BEST BUTTON 04

THESSGIATRO BEST BUTTON 06

Hlektroniki Syntagografisi 01

Leksiko Iatrikwn Orwn

Giatroi Xwris Synora Banner 01

Giatroi Xwris Synora Banner 02

xamogelo